Zażalenie to środek odwoławczy w którym kwestionuje się zasadność wydanego przez sąd postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Na postanowienie o zastosowaniu lub przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie do sądu odwoławczego w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania lub od daty doręczenia tego postanowienia podejrzanemu, jeżeli nie był obecny na posiedzeniu.
Tymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy, stosowany w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wyjątkowo także w celu zapobiegnięcia popełnieniu przez podejrzanego/oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa. Polega on na izolacji podejrzanego w trakcie trwającego postępowania, na czas oznaczony w postanowieniu sądu. Izolacja polega na umieszczeniu podejrzanego w areszcie śledczym.
Zażalenie na tymczasowe aresztowanie – termin?
Zażalenie na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wnosi się w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia, jeżeli strona była obecna przy ogłoszeniu albo 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia.
Termin na wniesienie zażalenia na tymczasowe aresztowanie biegnie osobno dla podejrzanego oraz dla jego obrońcy. Odpis postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania zostaje doręczony podejrzanemu po ogłoszeniu tego postanowienia.
Art. 252 § 1 k.p.k.[1] stanowi, że na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania – środka zapobiegawczego – przysługuje zażalenie na zasadach ogólnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zasady ogólne, o których mowa w art. 252 k.p.k. znajdują się Rozdziale 50 kodeksu postępowania karnego, dotyczącym zażaleń i sprzeciwów.
Art. 252.
§ 1. Na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego przysługuje zażalenie na zasadach ogólnych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Na postanowienie prokuratora w przedmiocie środka zapobiegawczego zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu prowadzi się postępowanie.
§ 3. Zażalenie na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego sąd rozpoznaje niezwłocznie, z tym że zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie później niż przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia wraz z niezbędnymi aktami.
Zgodnie z art. 460 k.p.k.[2] zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia – od daty doręczenia.
Art. 460. [Termin wniesienia]
Zażalenie lub sprzeciw wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia – od daty doręczenia. Dotyczy to również zażalenia na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów lub opłat; jeżeli jednak odwołujący się złoży wniosek o sporządzenie na piśmie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku, zażalenie można wnieść w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji.
Powyższe potwierdza stanowisko wyrażone przez sądu powszechne, w sprawach, dotyczących stosowania i przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania.
Zgodnie z art. 460 § 1 k.p.k.[2] zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia – od daty doręczenia. Z kolei art. 100 § 4 k.p.k.[3] stanowi, iż postanowienie albo zarządzenie, od którego przysługuje środek odwoławczy, doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia tego środka, a postanowienie kończące postępowanie, jego stronom, chyba że były obecne przy ogłoszeniu postanowienia albo zarządzenia. Stosownie zaś do brzmienia art. 140 k.p.k.[4] jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom. W niniejszej sprawie obrońca podejrzanego był obecny na posiedzeniu.
Wskazać należy, iż choć odpis postanowienia Sądu, stosownie do treści art. 140 k.p.k., winien zostać wysłany także do obrońcy podejrzanego, to jednak nie sposób wywodzić, że termin do złożenia zażalenia na to postanowienie winien w takiej sytuacji być liczony od daty doręczenia obrońcy odpisu tego orzeczenia. – Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 lipca 2018 r., II AKz 493/18.
W przypadku posiedzenia w przedmiocie przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, jeśli na terminie posiedzenia obecny był obrońca, a podejrzany nie został na nie sprowadzony, sąd powinien doręczyć mu odpis postanowienia o przedłużeniu stosowania tymczasowego aresztowania.